Türkiye, uzayın barışçıl, güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir biçimde keşfedilmesine yönelik ortak ilkeleri belirleyen Artemis Mutabakatı’nı imzalayarak Mutabakat’a katılan 71’inci ülke oldu.
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılım töreni, 31 Ağustos 2026 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Washington’da bulunan Mary W. Jackson NASA Genel Merkezi’nde gerçekleştirildi.
NASA Başkanı Jared Isaacman’ın ev sahipliğinde düzenlenen törende Artemis Mutabakatı, Türkiye Cumhuriyeti adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından imzalandı. Törene Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal, Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson da katıldı.
Türkiye, Artemis Mutabakatı’nın 71’inci imzacısı oldu
NASA Başkanı Jared Isaacman, törende yaptığı konuşmada Türkiye’nin Mutabakat’a katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Türkiye Cumhuriyeti’ni Artemis Mutabakatı’nın 71’inci imzacısı olarak karşılamak benim için büyük bir ayrıcalık.” ifadelerini kullandı.
Isaacman ayrıca Artemis Mutabakatı’na taraf olan ülkelerin gelecekteki Ay görevlerine bilimsel faydalı yükler, teknoloji gösterimleri, CubeSat’lar, donanımlar ve farklı uzay kabiliyetleriyle katkı sunabileceğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson da törende yaptığı konuşmada, Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılımından duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Tomlinson, Türkiye ile ABD arasında uzay çalışmaları alanındaki iş birliğinin önümüzdeki dönemde artarak devam edeceğine inandığını belirtti.
Türkiye’nin Mutabakat’a katılımı; ülkemizin uzayın barışçıl amaçlarla keşfedilmesine, uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesine ve uzay faaliyetlerinin uluslararası hukuk temelinde yürütülmesine verdiği önemin güçlü bir göstergesi oldu.
Türkiye’nin insanlı uzay görevleri ve Ay Programı
NASA tarafından yayımlanan açıklamada, Türkiye’nin son yıllarda insanlı uzay araştırmaları alanında gerçekleştirdiği çalışmalara da dikkat çekildi.
Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, 2024 yılında Axiom Mission 3 kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu’na giderek bilimsel deneyler gerçekleştirdi. Aynı yıl Tuva Atasever de Virgin Galactic 07 yörünge altı araştırma uçuşuna katılarak bilimsel ve fizyolojik deneyler yürüttü.
Açıklamada ayrıca Türkiye’nin ilk Ay görevi AYAP-1’e yönelik hazırlıklarının sürdüğü vurgulandı. AYAP-1 ile Türkiye, kendi imkânlarıyla Ay’a uzay aracı geliştiren ve gönderen ülkeler arasına katılmayı hedefliyor.
Uzayın barışçıl ve sürdürülebilir kullanımına ortak katkı
Artemis Mutabakatı, Ay, Mars ve daha uzak gök cisimlerinin keşfinde ülkeler arasındaki güvenliği, şeffaflığı ve koordinasyonu artırmak amacıyla 2020 yılında oluşturuldu.
Mutabakatın temel ilkeleri arasında:
• Uzayın barışçıl amaçlarla ve şeffaf biçimde keşfedilmesi,
• İhtiyaç hâlindeki astronotlara yardım edilmesi,
• Bilimsel verilere erişimin desteklenmesi,
• Uzay faaliyetlerinin diğer ülkelerin çalışmalarına zarar vermeyecek şekilde yürütülmesi,
• Tarihî öneme sahip uzay alanları ve varlıklarının korunması,
• Uzay faaliyetlerinde koordinasyon ve sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi
yer alıyor.
Türkiye, Artemis Mutabakatı çerçevesinde uzayın barışçıl amaçlarla keşfi ve kullanımına yönelik uluslararası iş birliğini desteklemeyi; uzay teknolojileri ve uzay araştırmalarına uluslararası hukuku esas alan kapsayıcı ve yenilikçi bir yaklaşımla katkı sunmayı sürdürecek.
Uzay dünyası Antalya’da buluşacak
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılımı, ülkemizin 5–9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) öncesinde gerçekleşti.
Dünyanın önde gelen uzay ajanslarını, bilim insanlarını, girişimcileri, şirketleri ve karar vericileri bir araya getirecek IAC 2026 Antalya’nın; uzayın barışçıl ve sürdürülebilir kullanımına yönelik ortak vizyonun geliştirilmesi ve yeni uluslararası iş birliklerinin kurulması açısından önemli bir platform olması bekleniyor.
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılması; Millî Uzay Programı hedefleri doğrultusunda ülkemizin küresel uzay ekosistemindeki etkinliğini artıran ve gelecekteki Ay keşiflerinde yeni iş birliği imkânlarının önünü açan stratejik bir adım niteliği taşıyor.